باسلام ودرود

'گزارش:اکبر رشیدی مقدم(محقق و کویر شناس کرمانی)


 بنام دوست 
گشتی بهاری در ساحل لوت 
در طلیعه بهار و فصل شکوفائی گل و چهچه بلبل،فصل شادابی صحرا و چمن و سر سبزی دشت و دمن ، حیف است که از حال طبیعت غافل باشیم. 
در چمن هر ورقی دفتر حالی دگر است 
حیف باشد که ز کار همه غافل باشی 

جهت دیدن عکسها ودیگر دیدنیهای شهداد به ادامه مطلب کلیک کنید


گشتی بهاری در ساحل لوت/

'گزارش:اکبر رشیدی مقدم(محقق و کویر شناس کرمانی)


 بنام دوست 
گشتی بهاری در ساحل لوت 
در طلیعه بهار و فصل شکوفائی گل و چهچه بلبل،فصل شادابی صحرا و چمن و سر سبزی دشت و دمن ، حیف است که از حال طبیعت غافل باشیم. 
در چمن هر ورقی دفتر حالی دگر است 
حیف باشد که ز کار همه غافل باشی 

 بیایید همراه با تحول طبعیت پنجره دل را به بهار جانبخش باز کنیم و چون درختان از خواب زمستانی بیدار شویم ، سبز و شاداب به زندگی خود حرارت و طراوت بخشیم 
بازکن پنجره را باز بهار آمده است 
                                                بلبل خوش سفراز جانب یار آمده است 
آن درختی که جفا کرده براو باد خزان 
                                               سبزگردیده وشاداب به بارآمده است 
یک علامت شادابی آن است که در آغاز بهار چون قاصدک ها سبک بار سفر نماییم یا چون سنجاقک ها از شاخه ای به شاخه ای پریم و لحلظه های زود گذر عمر را دریابیم و دم را غنیمت شمریم . 

عزیزان موسم فصل بهاره                          چمن پرسبزه ، صحرا لاله زاره 
دمی فرصت غنیمت دان دراین فصل                        که دنیای  دنی بی اعتباره 
شاید پرسیدکه کجا رویم ؟ کرمانی ها گویند  آنجا خوش است که دل خوش است . بنگر تادلت چه می طلبد که استان پهناور کرمان چهارفصل است بخشی از آن گرمسیر و بخشی سردسیر و بخشی دیگر معتدل است و گاه فاصله بین این بخش ها آنقدر کوتاه است که باور کردنی نیست مانند دره دلفارد که گرم و سرد به هم چسبیده اند گویند در باغی یک طرف آن گردو و یک طرف دیگر مرکبات  است . 
اما نکته ائی که بسیار مهم است اینکه به بهانه سفر به دل طبیعت رویم و از نسیم جان بخش بهاری  استفاده کنیم . آن نسیمی که از کوی یار می آید و آهوی بیابان رابه  جست و خیزمی آورد 
 
زکوی یار می آید نسیم باد نوروزی                        از این باد ار مدد خواهی چراغ دل بیفروزی 
در برنامه ریزی سفرهای بهاری ، نگارنده توصیه می نماید که سیر و سفر به شهداد و ساحل زیبای لوت را فراموش نکنید که دلچسب است زیرا در این سفر خنکای هوای سردسیری سیرچ و کمی بالاتر هوای دلچسب گرمسیر شهداد در پیش است. 
شهداد و آبادیهای اطراف آن با هوائی گرمسیری چون فیروزه ائی در ساحل کویر لوت ایران می درخشد. و از خواص جالب هوای گرمسیر آن است که فصل کشت نسبت به مناطق سردسیر بسیار زودتر است ، چناچه در بهار به شهداد و روستاهای زیبای آن سفر کنیم سرسبزی نخلستانهاو مزارع اعجاب آور است . همچنین جنگل گز و نبکاها درحوالی آبادیهای تکاب و شمال ده سیف بسیار جذاب است سبزه زارهای شهداد به هر بیننده با زبان حال می گویند ، خوشا به سعادت آن که در بهاران عمر کوتاه سبزه و گل را دریافت و با خواندن آیات هستی و یاد خدا، خود را مست نمود . 
 
خوش آمد گل وز ان خوشتر نباشد               که در دستت به جز ساغر نباشد 
غنیمت دان و می خور در بهاران                   که گل تا هفته دیگر نباشد 
چون از کرمان به سمت شهداد خارج شوید  راه به دامنه کوه پلوار رود و پس از عبور از تونلی طویل به طول 2004 متر به استراحتگاه مسجد ابوالفضل میرسید که جوی آب زلال و چنار عظیم ابوالفضلی آن دیدنی است . کمی بالاتر آبادی سیرچ است با رودخانه ائی پر آب و درخت سروی 800 ساله و مکانهائی که برای سرویس دهی به گردشگران آمادگی می باشد  . 
 در مسیر جاده سیرچ به شهداد قبل از آن که  آبادی سیرچ تمام شود سمت راست تابلو آبگرم به چشم می خورد  آب تنی در آب گرم جوش بهاری را افزون  و درد مفاصل را تسکین می دهد . 
 بعد از سیرچ ، جاده شهداد از میان ارتفاعی عبور می کند که خلل و فرج  زیادی دارد و در گذشته  اهالی محل تصور نموده اند که کوه را ملخ خورده است از این رو آن را کوه ملخ خورده نام نهاده اند .  و پس از کوه ملخ خورده جاده به دو راهی اندوهجرد می رسد . اندوهجرد شهری قدیمی که در بهار هوائی ملایم دارد بعد از دو راهی اندوهجرد جاده شهداد کم کم  وارد دشت می گردد در حالیکه سمت راست جاده در دور دست نخلستان های چهار فرسخ پیداست .  بعد از دو راهی چهار فرسخ  آنجا که تابلو 10 کیلومتر به شهداد نصب شده دقت نمائید که 300متر نرسیده به این تابلو جاده ائی خاکی در دو طرف جاده وجود دارد اگر به جاده خاکی سمت راست وارد شوید در فاصله 250 متری قنات کهن مادی یکی از  قدیمترین قنات های ایران با 60 لیتر آب در هر ثانیه قرار دارد . 
اگر به جاده خاکی سمت چپ روید در فاصله 300 متری رودخانه دائمی و پر آب شهداد با 600 لیتر آب درهر ثانیه قرار دارد.صرف صبحانه در ساحل رودخانه شهداد یا قنات کهن مادی بسیار دلچسب است و نشاط و دل خوشی را صد چندان می نماید 
 
نوبهار است در آن کوش که خوشدل باشی 
          که بسی گل بدمد باز تو در گل باشی 
از اینجا که بگذرید به شهر باستانی شهداد خواهید رسید . شهداد شهردیرپای تاریخ است و قدمت این دیاربه ماقبل تاریخ می رسد؛ شهدادازجمله قدیمی ترین سرزمین های ایران است  ویکی ازکهن ترین تمدن های بشری رادارا بوده است.این مکان بیش از5000سال قبل محل سکونت وزندگی بوده است .
 اولین مکانی که لازم است در شهداد بازدید شود امامزاده زید است زیرا امامزاده زید از نوادگان امام صادق (ع) است و دارای شجره نامه ائی محکم ، و آرامگه  ایشان  حدود 1000 سال است که محل آرامش دلهاست. 
   

 دل آدمی بالاترین گوهری است  که خدا بر وی ارزانی داشته است ، این دل  نیاز به آرامش دارد و می توان آرامش را در مکانی معنوی  همراه با ذکر حق  کسب نمود  . خوشا به حال آنان که جند دقیقه ائی را در امامزاده  زید گوشه خلوتی اختیار می نمایند  و با مرور اشعاری که بر گرد مقبره دکتر پورحسینی در امامزاده زید نگاشته شده دل را صفا می دهند 
از ظلمت آباد عدم یابم ظهور دیگری                      گربردمدحق بردلم ازفیض نور دیگری 
بی اوندانم من کیم گراونباشد من نیم                    اونائی من چون نیم این هم ظهوردیگری 
فیضش مکررمی رسدنورش ز هردر می رسد         ازپای تاسر می رسد شوقی و شور دیگری 
 
 اگر اهل تفکردر آثار گذشتگان هستید دیدار از قلعه رموک از عهد ساسانی، محوطه باستانی شهداد 
(معروف به شهر کوتولوها) و آسیاب دوقلو ( دارای دو تنوره در جبهه شمال غربی ، دو سکو ، انبار غله و اتاق آسیابان ) و آب انبار حاجی محمد ابراهیم و آب انبار حاج محمد تقی ( با 52  پله، 6 بادگیر )را جزء برنامه سفر قراردهید . دیدار آثار گذشتگان به ما یادآوری می نماید که زمان زودگذر است و  لحظه ها فرصت ،فرصتی کوتاه که تا چشم بر هم زنیم چون نسیم نو بهار خواهد گذشت 
نو بهار است در آن کوش که خوشدل باشی 
که بسی گل بدمد باز و تو در گل باشی 
 بعد از شهداد نوبت بازدید از آبادی های تکاب و کلوتهاست . چون خواهید که از شهداد به سمت کلوتها روید بهتر است از جاده ابراهیم آباد روید که از انتهای شهر شهداد خارج می شود و در طول جاده از آبادیهای تکاب بازدید کنید دیدن قنات و استخر شجاع آباد جنوبی و صرف استکانی چای و دیدار از مزارع شاداب گندم و سیر و سبزیجات وهمچنین سیاحتی درآبادی ابراهیم آباد و دیگر روستاهای مسیر لذت بخش است. 
این جاده شما را به پای قلعه شفیع آباد می برد  که قناتی رو باز در آن جریان دارد . اگر وقتتان اجازه دهد می توانید در 3 کیلومتری این قلعه از قلعه زیارت هم بازدید کنید 
 
کمپ کویری در 10 کیلومتری شفیع آباد واقع می باشد و خانه های روستائی شیفیع آباد پذیرای گردشگرانی می باشد که قصد ماندن و استفاده از تماشای آسمان پر ستاره کویر را در شب دارند . 
گل سرسبد دیدار از منطقه شهداد آثار طبیعی منحصر بفرد آن است گرفتن عکسی یادگاری در کنار عظمت کلوتهای شهداد شیرین است . از شفیع آباد که به سمت کلوتها خارج شوی ابتدا از میان جنگل گز  که گزدر خوانده می شود عبور می نمایید. بعد از این جنگل گز ناگهان زمین از هر گونه روییدنی به طرز شگفت آوری خالی می شود اینجا ساحل کویر لوت است . زیرا در لغت نامه ها آمده است که کویر به جائی اطلاق می گردد که خاک آن شوره زار است  . و علت اینکه در این مکان گیاهی نمی روید  خاک آن شوره و نمکین است و در زیرسطح زمین لایه ائی نمک وجود دارد .  20 کیلومتر بالاتر عارضه ایی کلوخی است که نقاش هستی با قلم باد و آب برج و باروهایی را ترسیم نموده که در دنیا بی نظیرند .اینجا کلوتهای شهداد است که به آن شهر لوت هم گفته می شود 
  
 
چنانچه وقت گردشگران اجازه دهد کمی بالاتر از کلوتها دیدار از  کلوتک ها (تپه های تخم مرغی ) و رودشور که از زیر جاده آسفالته شهداد نهبندان عبور می کند خالی از لطف نیست و گردش در دشت شهداد را تکمیل می کند. 
   
در  بازگشت صرف نهار در یکی از باغ نخل های  شهداد یا آبادی دولت اباد را هر که فراموش کند ضرر نموده است . 
خرید سوغات شهداد در کالای بی کیفیت چینی نیست اینجا سوغاتی متفاوت دارد . مانند عرق کاشکیکو(تارونه) که بسیار مقوی است و همچنین خرید ترشی کبرو انواع خرما خصوصا خرمای قصب ،کنجد ، سدر، حنا، وسمه و انواع صنایع دستی حصیری و پته ... خرید سوغات در شهداد سفر به ساحل کویر لوت را تکمیل می کند . 
 در پایان تذکر دو نکته را ضروری می دانم اول آنکه دیدن همه جاذبه های دشت شهداد در یک روز امکان پذیر نیست  باید قبل از سفر برنامه دیدار از جاذبه ها را متناسب با زمان مشخص نمایید. تا با کمبود وقت مواجه نشوید . 
دوم آنکه اگر کسی خواهد که به اعماق کویر سفر نماید و از جاذبه هائی چون گندم بریان و ... دیدن نماید ، رفتن به عمق لوت با ماشین سواری غیر ممکن می باشد و مستلزم ماشین مناسب ، راهنمای مسلط ، تدارکات کافی و هماهنگی با دستگاه های اجرائی واخذ مجوز دارد  . 
 
 این بود شرح مختصری از سفر به ساحل کویر لوت .  شادی باشید  و در بهاران نغمه خوانی را از دست ندهید . 
تا بهار دلنشین امد سوی چمن           ای بهارآرزو برسرم سایه فکن 
چونسیم نوبهاربرآشیانم کن گذر               تاکه گلباران شودکلبه ویران من

به نقل از شهدادباستان آقای حجت ابراهیمی